vrijdag 24 november 2017

Het geheim van een agile-organisatie

Wendbaarheid staat met stip bovenaan de prioriteitenlijst van bestuurders, directeuren en managers. Niet vreemd. Want als je niet snel genoeg inspeelt op de snel veranderende omstandigheden, dan krijg je het vroeg of laat moeilijk. Uit onderzoek blijkt dat de transformatie naar een snelle en wendbare ‘agile’ organisatie lastig is en dat 18 factoren daarbij een belangrijke rol spelen.


Onderzoek naar agile-transformaties

De omslag van een statische naar een wendbare organisatie is geen gemakkelijke opgave. Over waarom dit nodig is en hoe je dit kunt aanpakken, schreef ik in 2016 het boek ‘Hoe agile is jouw strategie?’.

In het najaar van 2017 deed adviesbureau McKinsey online onderzoek onder 2546 respondenten afkomstig uit diverse werelddelen, bedrijfssectoren, bedrijfsklassen en (management)functies. Doel was te kijken hoe bedrijven het deden op het gebied van agile-transformatie. Hoe maken bedrijven de omslag naar een snelle en wendbare organisatie en wat is de stand van zaken? In dit artikel een kort verslag van de belangrijkste bevindingen.


Wendbaarheid is noodzakelijk

In het onderzoek geven de meeste respondenten aan dat de wereld om hen heen snel verandert en complexer, turbulenter en onvoorspelbaarder wordt. Bij 75 procent van de respondenten staat wendbaarder worden in de prioriteiten top-3. De meeste respondenten hebben in hun sector te maken met snelle veranderingen. Des te turbulenter de bedrijfsomgeving, des te meer bedrijven gestart zijn met hun agile-transformatie. Dit speelt vooral in sectoren als hightech, telecom, Pharma en medische producten, energie, financiën, retail en media. Met name deze sectoren hebben te maken met snelle veranderingen door veranderende wet- en regelgeving, toenemende complexiteit van het werk, veranderingen in klantgedrag en nieuwe toetreders en concurrenten.

Wat is agile?

De onderzoekers praten in hun onderzoek over ‘organizational agility’: het vermogen van een bedrijf om snel zijn strategie, structuur, processen, medewerkers en technologie te reconfigureren voor het benutten van kansen voor het creëren of beschermen van waarde.

Zelf spreek ik mijn boek Hoe agile is jouw strategie? over ‘strategic agility’ of strategische wendbaarheid. Een bedrijf is strategisch wendbaar als het in staat is om zijn strategische koers snel en effectief te veranderen, anticiperend of reagerend op kansen en bedreigingen in zijn omgeving.

Doel van agile-transformatie

Als doel van de agile-transformatie wordt in het onderzoek het vaakst genoemd: het vergroten van de klantgerichtheid, productiviteit en werknemerbetrokkenheid (engagement). Andere onderwerpen waar volgens respondenten agile-instrumenten worden toegepast zijn operatie, strategie, technologie, interne end-to-end processen en supply chains.


18 succesfactoren

De onderzoekers gaven in eerdere publicaties aan dat agile-ondernemen draait om stabiliteit en dynamiek. Zelf spreek ik in mijn boek over de twee elementen van strategische wendbaarheid die elkaar versterken. Aan de ene kant de behendigheid en lenigheid (agility) van de organisatie om offensief kansen te benutten die zich aandienen door veranderingen in de markt, en aan de andere kant de veerkracht en robuustheid (resiliency) van de organisatie om de gevolgen van vaak grote en onvoorziene veranderingen op te vangen.

De onderzoekers definieerden in totaal 18 ‘practices’ (succesfactoren) om de wendbaarheid van een organisatie te vergroten. Verdeeld over 9 dynamische factoren 9 stabiliteitsfactoren. Deze succesfactoren komen ook terug in mijn boek Hoe agile is jouw strategie?  Zie tabel.

(klik op de afbeelding voor een grotere weergave)

12 organisatie- en werkvormen 

Daarnaast definieerden de onderzoekers twaalf verschillende organisatie- en werkvormen om sneller en wendbaarder te kunnen werken. Namelijk met/door het gebruik van:
  • Cross-functionele teams
  • Zelforganiserende teams
  • Kenniscommunities
  • Innovatiehubs (incl. R/D e.d.)
  • Hackathons
  • Scrum
  • Integratierollen
  • Personeelportals
  • Werkpools
  • Skun Works (geheime projecten)
  • Scaled agility frameworks (voor opschaling)
  • Holacracy (organisatiemodel)


Hoe agile zijn bedrijven?

De 2546 respondenten kregen 78 stellingen voorgelegd om te kijken hoeveel van de 18 succesfactoren op hun bedrijfssituatie van toepassing waren. Op grond van de antwoorden werden de  respondenten ingedeeld in vier groepen bedrijven: agile (22%), ‘start-up’ (28%), trapped (23%) en bureaucratic (27%).

Uit het onderzoek komt naar voren dat 4 procent van de bedrijven (naar eigen zeggen) hun agile-transformatie hebben afgerond. Deze agile-bedrijven scoren vooral goed op de stabiliteitsfactoren: actionable strategic guidance, shared vision and purpose, entrepreneurial drive, shared and servant leadership, standardized ways of working. Bij dynamische factoren scoren ze goed op information transparency, rapid iteration and experimentation. 80 procent van de agile-respondenten geeft aan dat in nauwe samenwerking met klanten ideeën en prototypes ontwikkelen en snel testen. 

Bij 37 procent van de bedrijven is de agile-transformatie in volle gang. Deze groep is vooral bezig met onderwerpen als innovatie, klantbeleving en wendbaarder worden in verkoop, service en productmanagement.


Wat levert meer wendbaarheid op?

Respondenten van agile-bedrijven geven aan dat de overall prestaties van hun bedrijf of bedrijfsunit sterk zijn verbeterd sinds het begin van hun agile-transformatie. De 22 procent meest agile-bedrijven presteren financieel gezien ook (veel) beter dan de 78 procent niet/minder agile-bedrijven in termen van meer omzet, groei, marktaandeel, kostenefficiency en winstgevendheid.


De transformatie-aanpak

De beste transformatie-aanpak hangt volgens de onderzoekers sterk af van het startpunt van het bedrijf. Dat startpunt zal voor iedereen anders zijn. Een ‘one size fits all’-oplossing bestaat niet, aldus de onderzoekers. De succesfactoren waarop je je moet richten hangen af van of je vanuit een agile-, ‘start-up’-, trapped- of bureaucratic-achtig situatie start.

Bureaucratische bedrijven moeten vooral investeren in dynamische succesfactoren en hun stabiliteitsfactoren daarop aanpassen. Bedrijven of bedrijfsonderdelen die in een ‘start-up’-achtige setting opereren moeten vooral investeren in stabiliteitsfactoren zonder dat dit ten koste gaat van de dynamische factoren. Bedrijven die ‘trapped’ zijn moeten zowel investeren in dynamische en stabiliteitsfactoren, die hebben de grootste omslag te maken.   

Eindconclusies

De onderzoekers concluderen op basis van de resultaten dat de omslag naar een snelle en wendbare ‘agile’ organisatie nog aan het begin staat. Wel zien steeds meer bedrijven de noodzaak daarvan in. Ook ziet men dat bedrijven die in meer turbulente en onzekere omgevingen actief zijn, eerder en fanatieker bezig zijn met hun agile-transformatie. Bedrijven die met hun agile-transformatie aan de slag zijn gegaan laten positieve resultaten laten zien.

In algemene zijn er drie belangrijke zaken waaraan iedere organisatie zou moeten werken, ongeacht hoe agile men is of hoever de agile-transformatie al gevorderd is. Namelijk (1) embrace the magnitude of the change (de grootste uitdaging is de cultuurverandering), (2) be clear on the vision (zorg voor een betekenisvolle en goed gecommuniceerde visie) en (3) decide where and how to start (zorg voor een goed implementatieplan).

Meer weten over agile? Lees dan deze 12 artikelen op LinkedIn of bestel het boek Hoe agile is jouw strategie?’  Succes met jouw agile-transformatie!

Bron: Artikel ‘How to create an agile organization’, McKinsey.com, oktober 2017. Artikel ‘Agility: it rhymes with stability”, McKinsey Quarterly, December 2015. Boek ‘Hoe agile is jouw strategie?’, Sjors van Leeuwen, 2016.