woensdag 10 april 2013

Leveranciers zien e-health als toverdoos

Op welke manier kan e-health een bijdrage leveren aan het toegankelijk en betaalbaar maken en houden van de zorg die bestuurders en zorgverleners dagelijks bieden aan hun cliënten? En welke belemmeringen moeten overwonnen worden om e-health tot een succes te maken?


E-health: wat houdt zorgverleners nog tegen?
Zo begint het artikel van Erwin van Asselt van PinkRoccade Healthcare op diverse websites waaronder Frankwatching.com. In het afgelopen najaar organiseerde PinkRoccade Healthcare diverse bijeenkomsten bij diverse instellingen om inzichten uit te wisselen op het vlak van e-health. Hierbij werden ondermeer aan de hand van concrete 'mockups' getoond op welke manier invulling kan worden gegeven aan ‘online zorg’. Denk aan een cliënt die zich via een website of app aanmeldt op basis van een doorverwijzing, zelf een afspraak maakt en online een ad-hoc consult heeft met zijn of haar behandelaar. Hier hebben beiden direct inzage in het zorgdossier en kunnen gegevens worden uitgewisseld.

Van alle deelnemers is 65% op dit moment al bezig met het in kaart brengen van de mogelijkheden die e-health hen te bieden heeft. Dit betekent dat er diverse pilots draaien of dat bepaalde oplossingen hun weg al hebben gevonden binnen de organisaties. Nog eens 17% verwacht hier het komende jaar mee aan de slag te gaan. Uiteindelijk verwacht 82% van alle respondenten dat binnen een jaar concrete stappen worden ondernomen om een start te maken met e-health of bestaande trajecten uit te breiden.

Politici, bestuurders en zorginnovators verwijzen graag naar het potentieel van e-health. Maar de implementatie van e-health wil maar niet vlotten, aldus deze leverancier van e-health technologie. Volgens PinkRoccade komt dat vooral door twee zaken: (1) de effectiviteit van e-health is nog niet voldoende bewezen en (2) de organisatorische impact op de eigen organisatie wordt onderschat.

E-health is geen toverdoos
Dit soort artikelen lees ik altijd met plezier, want het is een onderwerp dat mij interesseert: hoe kunnen we met slimme oplossingen de zorg beter, goedkoper en klantgerichter maken, want daar draait het natuurlijk om. Het probleem is alleen dat e-health als containerbegrip gehanteerd wordt. Als een toverdoos geschikt voor alle soorten zorg, alle soorten cliënten en patiënten en alle soorten zorgprocessen.

Dat is natuurlijk niet zo. Het maken van een online ziekenhuisafspraak is nu eenmaal iets anders dan online mental help, het op afstand bewaken van hartfuncties of de invoering van leefcirkels in de ouderenzorg. Een 'one size fits all' aanpak is gedoemd te mislukken. Praktisch gezien kunnen er tientallen, zo niet honderden e-health oplossingen zijn die allemaal anders zijn. En die ook andere succes- en faalfactoren kennen en een andere aanpak vereisen.

Succes- en faalfactoren van e-health
Succes- en faalfactoren en belemmeringen zijn al vaak onderzocht. TNO komt in 2002 tot 52 factoren die van invloed zijn bij succesvol innoveren in de zorg. Alares komt in 2010 tot 39 factoren die de opschaling van innovaties in de zorg bepalen. Zo zijn er meer onderzoeken uitgevoerd. Het is een complex geheel van factoren. Het valt mij op dat leveranciers dit soort onderzoeken vaak niet kennen en zelf het wiel aan het uitvinden zijn.

Verder zijn er natuurlijk de algemeen geldende succesfactoren als het om innovatie ('iets nieuws') gaat zoals klantvoordeel (what's in het for me'), probeerbaarheid, gebruiksvriendelijkheid, foutloze werking, juiste timing, doelgroepgerichte communicatie, prijs en verdienmodel, veranderaanpak, etc. Hier zie je dat aanbieders (zoals PinkRoccade) vooral de technische mogelijkheden promoten, terwijl de klant het voordeel van het product helemaal niet ziet. Oplossingen worden maar al te vaak verward met klantbehoeften.

Vanwege deze aspecten is het raadzaam om de klant (cliënt, patiënt, zorgprofessional, verwijzer, etc.) in de verschillende fasen van het innovatieproces te betrekken. Een grotere klantbetrokkenheid leidt tot een grotere slaagkans van innovaties. Ga daar bij niet alleen af op de mondige patiënt, dat zijn vaak de innovators en early adaptors en niet representatief voor de massa.

Kosten en effectiviteit van e-health
Over kosten, opbrengsten en effectiviteit is al veel onderzocht, gezegd en geschreven. Het is wel verklaarbaar dat het vaak kleinere onderzoeken betreft, omdat het vaak ook om kleinere toepassingen gaat; voor kleinere specifieke oplossingen en specifieke doelgroepen. Een alles omvattende e-health oplossing is er nu eenmaal niet.

Mensen zijn geen rationele wezens
Het is waarschijnlijk ook te kort door de bocht om te denken dat als de effectiviteit van e-health onderzoekstechnisch bewezen is, de zorgorganisaties er flink mee aan de slag gaan. Daar is meer voor nodig, zie hiervoor. Om te slagen is als eerste leiderschap van bestuurders en managers nodig. Uit onderzoek van de Erasmus Universiteit blijkt dat leiderschap op het gebied van innovatie in de zorg grotendeels ontbreekt. Wellicht wordt dat beter als de effectiviteit van e-health voor hun eigen specifieke situatie beter bewezen wordt. Maar dan begint het pas.

Kortom, dit soort artikelen zijn vooral goed om de leverancier (met zijn technologie) en e-health weer eens onder de aandacht te brengen, maar schieten inhoudelijk de plank nog al eens mis omdat e-health teveel als containerbegrip en toverdoos gezien wordt. Doelgericht maatwerk is hier het antwoord.

Meer weten over innoveren?
Een kleine reclamespot: mocht je meer willen weten over succesvol klantgericht innoveren, dan kan ik de boeken ‘Klant in de driver’sseat’ en ‘InnovatieBlunders’ aanraden.



Geen opmerkingen:

Een reactie posten