donderdag 2 juni 2016

Agile Hype Cycle - Is Agile Hip of een Hype?

Agile is ‘hot’. Het onderwerp wordt gretig bewierookt door denkers, zieners, goeroes, consultants, directeuren, managers en agile-specialisten. Het belooft de oplossing voor veel bedrijfskwalen en de redding voor noodlijdende bedrijven in de strijd om de klant. Is het een hype of een blijvertje?


Hip of Hype?
Het Engelstalige woord 'agile' staat voor 'beweeglijk, behendig en lenig'. Kort samengevat in het centrale thema 'wendbaarheid'. Door agile-principes toe te passen kunnen organisaties, afdelingen en (project)teams sneller en wendbaarder werken en ondernemen, met alle voordelen van dien. De vraag die oprijst is of agile de zoveelste managementhype is die weer overwaait of een serieuze ontwikkeling die vaste voet aan de grond krijgt in organisatieland?

Agile Hype Cycle
In onderstaande figuur staan 'Enterprise-Class Agile Development' (operationele wendbaarheid) en 'Agile ondernemen' (strategische wendbaarheid) afgebeeld op de Agile Hype Cycle, afgeleid van Gartner’s bekende Hype Cycle voor Application Development. 


Agile werken (operationele wendbaarheid)
Agile-softwareontwikkeling bestaat al zo’n zestien jaar (meer informatie over agile). Het bevat een stel principes, werkopvattingen en tools (zoals scrum, sprint, kanban), met als doel om door slimmere, betere en multidisciplinaire samenwerking, softwareproducten sneller en beter te ontwikkelen. Agile werken is in ICT-land inmiddels redelijk ingeburgerd. Maar agile-ICT bestrijkt slechts een klein deel van de (ICT-)organisatie. Door het succes en de populariteit van Agile-ICT wordt het gedachtegoed inmiddels breder toegepast. Zo wordt er ook gesproken over agile-HRM, agile-marketing en agile-productontwikkeling en wordt er op allerlei plekken ge-scrumd en ge-sprint. De meeste publicaties over agile komen voort uit de ICT-hoek.

Als het gaat om het organisatiebreed toepassen van agile-principes en het agile werken ('Enterprise-Class Agile Development') dan bevindt agile zich volgens Gartner nog in de beginfase van ‘Peak Of Inflated Expectations’. Op weg naar de treurige fase ‘Trough of Disillusionment’. Gartner schat in dat het nog 5 tot 10 jaar duurt voordat agile werken (op ICT-gebied, maar ik trek het hier breder) bij de meeste bedrijven een strategisch speerpunt is, organisatiebreed wordt toegepast en de fase van ‘Plateau of Productivity’ heeft bereikt. De jubelverhalen in de media vertellen dus niet hele verhaal.

Agile ondernemen (strategische wendbaarheid)
Terug naar agile ondernemen, of anders gezegd: strategische wendbaarheid (strategic agility). Bedrijven moeten niet alleen agile werken (lees: op een agile manier hun strategie uitvoeren op operationeel niveau). Zo moeten ook sneller inzicht hebben in welke externe ontwikkelingen van belang zijn, wat er speelt in markten en wat de veranderende wensen en behoeften van klanten zijn. Ook moeten ze hun strategie en businessmodel daar steeds sneller op kunnen aanpassen. Het gaat hier dus om het toepassen van agile-principes op strategisch niveau en organisatiebreed.

Agile ondernemen (strategische wendbaarheid) komt eigenlijk pas net kijken. Hoewel een groot aantal start-ups en het bekende rijtje Google, Zappos, Spotify, etc. dit gedachtegoed al langer hebben omarmt. Evenals een klein aantal gevestigde bedrijven zoals DSM, GE en ING die er serieus mee aan de slag zijn gegaan. Agile ondernemen bevindt zich ongetwijfeld nog in de allereerste ‘Trigger’ fase. Hard op weg naar de ‘Peak Of Inflated Expectations’. Dus hard op weg om een serieuze hype te worden. Het is niet vreemd om te veronderstellen dat het nog 10 jaar duurt voordat agile ondernemen gemeengoed is geworden in organisatieland. Het raakt immers alle geledingen in de organisatie, van top tot werkvloer en van strategie tot operatie. Tot die tijd zullen we veel succesverhalen horen, maar nog vaker teleurstellende ervaringen in de praktijk zien.

Agile ondernemen vraagt om een agile benadering
De omslag naar een strategisch wendbare organisatie kost tijd. Daarbij spelen 5 aandachtspunten een belangrijke rol.

1. Kunst en geen Kunstje
De omslag naar een strategisch wendbare organisatie - en de invoering van agile-principes - is geen ‘kunstje’ dat je er even bij doet. Met alleen het uitdelen van een boekje over scrum of een introductiemiddag op de hei, ben je er niet. Maar al te vaak vallen bedrijven na een veelbelovend begin terug in hun oude vertrouwde werkwijze omdat de rest van de organisatie niet aansluit. Agile ondernemen raakt het hele bedrijf. Dat betekent een langdurig organisatiebreed verandertraject dat ‘agile’ aangepakt moet worden en waarbij het topmanagement de kar trekt. Het vraagt visie, focus, veranderkracht en voorbeeldgedrag om dat voor elkaar te krijgen. Evolutie in plaats van revolutie en langetermijn- én actiegericht.

2. Mindset en geen Methodiek
Snel en wendbaar ondernemen vraag vooral een andere houding en een andere manier van denken en werken. Continue alert zijn, nieuwsgierig, ondernemend, flexibel inspelen, fouten durven én mogen maken, zelfkritiek, samen werken, zelforganiserend teamwork, innoveren als kerncompetentie, kortcyclisch experimenteren, leren, optimaliseren en accelereren. Op alle niveaus in de organisatie. Dat vraagt tijd om dit voor elkaar te krijgen. Agile is dus geen methode, model of plan van aanpak. Het gaat niet om de invoering van methodieken, technieken en tools zoals scrum, sprint en kanban. Dat zijn hoogstens handige hulpmiddelen om je doel te bereiken. Managers en medewerkers moeten wel kennis hebben van de grondbeginselen van het agile-gedachtegoed en goed overweg kunnen met methoden en technieken. Want het is zoals de Engelsen zeggen: ‘A Fool with a Tool is still a Fool’.

3. Agile en geen Blauwdruk 
Practice what you preach! De omslag naar een snelle en wendbare organisatie heeft de grootste kans van slagen met een ‘agile’ aanpak. Waarbij je soepel inspeelt op veranderende omstandigheden en voortschrijdend inzicht. Een traditionele blauwdruk-aanpak werkt hier contraproductief. Creëer de juiste omstandigheden in de organisatie waardoor de kans dat het goed gaat en beklijft vanzelf groter wordt. Groot denken, klein beginnen en snel leren, optimaliseren, opschalen en successen vieren binnen en buiten de organisatie. Geen waterval-methoden met bureaucratische programma-/projectstructuren, maar een organische, incrementele, praktische en doelgerichte aanpak op basis van een flink portie gezond boerenverstand. Iedere organisatie is uniek en verdient zijn eigen aanpak. Waarbij het soms nodig is om door bestaande structuren en kleilagen in de organisatie heen te breken. Maak gebruik van best practices op agile-gebied, boek snel resultaat en zorg voor een olievlekwerking.

4. Strategisch en Operationeel
Alle kleine beetjes helpen, maar met alleen een agile-werkwijze op de werkvloer ben je er niet. Zeker niet als de rest van de organisatie nog op de oude vertrouwde hiërarchische manier werkt. Ervaringen uit de agile-praktijk leren dat traditionele en nieuwe organisatie-/werkvormen maar moeilijk naast elkaar kunnen bestaan. Een ‘beetje’ agile ondernemen levert niet echt wat op. Snel en wendbaar ondernemen lukt alleen goed als alle organisatieniveaus en bedrijfsfuncties daarbij betrokken zijn. Het helpt als je de klant en de klantbehoefte centraal stelt. Daarmee krijg je focus en richting. Met de ‘business’ in de lead als het enigszins kan. Vanuit dezelfde gezamenlijke ambitie, visie en principes. Verticaal én horizontaal. Strategisch én operationeel.

5. Oude wijn en Nieuwe zakken
Snel en wendbaar ondernemen is van alle tijden. Dat wil niet zeggen dat er de afgelopen decennia niets gewijzigd is. De Formule1 draait nog steeds om het winnen van races maar de omstandigheden, parcoursen, auto’s, techniek, budgetten, autoteams en rijders van nu zijn niet te vergelijken met die uit de jaren vijftig. [Bekijk de video of het wisselen van banden in de formule1]. Zo is het met ondernemen ook. Strategische wendbaarheid is oude wijn in nieuwe zakken. Maar die nieuwe zakken moeten wel gemaakt worden. Het vraagt in de huidige tijd een geheel andere benadering dan we de afgelopen honderd jaar gewend zijn. Albert Einstein wist het al langer: ‘Als je doet wat je altijd deed dan krijg je wat je altijd kreeg’. Het roer moet dus om en dat kost bloed, zweet en tranen en vergt een lange adem.

Strategische wendbaarheid wordt de norm
Alles overziend kunnen we gerust stellen dat het gebruik van buzzwords als agile en agility een hype is. De noodzaak van meer wendbaarheid op alle niveaus in de organisatie is zeker geen hype. De aandacht voor strategische wendbaarheid zal alleen maar gaan toenemen. Bedrijven moeten niet alleen sneller inzicht hebben in welke ontwikkelingen van belang zijn, wat er speelt in markten en wat de veranderende wensen en behoeften van klanten zijn. Ze moeten hun strategie en organisatie daar ook steeds sneller op kunnen aanpassen. En dat lukt alleen als agile-denken-en-doen in het organisatie-DNA zit.

Snelheid biedt kansen!
Dat heb je niet van vandaag op morgen gerealiseerd. Snel en wendbaar ondernemen biedt dus grote kansen voor organisaties die dit sneller voor elkaar hebben dan hun naaste concurrenten. Des te eerder je strategisch wendbaarder bent, des te groter de kansen op bestaansrecht en ondernemingssucces. Je kunt er dus niet snel genoeg mee beginnen, of het nu een hype is of niet.

Hoe Agile is jouw strategie?
Wil je meer weten over snel en wendbaar ondernemen, van strategie tot op de werkvloer, lees dan het boek 'Hoe Agile is jouw strategie? - Zo kun je snel en wendbaar ondernemen'. Het boek is verkrijgbaar bij Managementboek.nl.

Succes met de veranderuitdaging en als je tips en trucs hebt over hoe je dat het beste kunt aanpakken dan hoor ik ze graag!



Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen