donderdag 8 april 2021

Herstelzorg COVID loopt vast in zorgbureaucratie

Veel mensen hebben na hun Corona-besmetting nog maanden last van ernstige klachten. Voor die mensen heeft de overheid ‘herstelzorg’ in het leven geroepen. Mooi gebaar, maar met een belangrijke kanttekening. Je moet verplicht meewerken aan onderzoek, wil je dat niet, dan moet je de hulp uit eigen zak betalen. Waarom? Kwestie van zorgbureaucratie. 

Long-COVID

Tot nu toe hebben zo'n 25.000 ex-COVID-19-patiënten na hun besmetting nog lange tijd - vaak maanden tot soms wel meer dan een jaar nu - ernstige beperkingen, zoals extreme vermoeidheid, concentratieproblemen, longklachten of verlies van spiermassa. Deze problematiek wordt ook wel Long-COVID genoemd.

Herstelzorg zit niet in de basisverzekering

Deze klachten kunnen verminderen door paramedische herstelzorg. Deze herstelzorg kan bestaan uit fysiotherapie, oefentherapie, ergotherapie, diëtetiek en logopedie.

Eén probleem, deze ‘herstelzorg’ kan volgens de huidige wet- en regelgeving niet vanuit de bestaande basisverzekering betaald worden. 

Prima denk je dan, als iedereen wil dat deze Long-COVID patiënten goed geholpen worden, dan is dat natuurlijk zo geregeld. Misschien via een ministerieel discreet, spoedwet of één-tweetje tussen het Ministerie van VWS en de zorgverzekeraars: "Regel dat a.u.b. De extra kosten betalen we." 

Helaas, zo eenvoudig gaat dat niet want zelfstandig bestuursorgaan Zorginstituut Nederland (ZIN) gaat over de basiszorg. En om zorg vergoed te krijgen uit het basispakket moeten behandelingen bewezen effectief zijn. Op dit moment zijn de effecten van paramedische herstelzorg bij patiënten die ernstige COVID-19 hebben doorgemaakt nog niet bewezen. Paramedische herstelzorg kan dus niet zomaar vergoed worden uit het basispakket.

Creatieve oplossing: verplicht onderzoek

Gelukkig ging het ZIN op onderzoek uit en kwam men tot een slimme oplossing. Als je de herstelzorg doet in het kader van een wetenschappelijk onderzoek dan kan het wel. Dan kun je die herstelzorg wel vergoeden vanuit de basisverzekering.

Want zo lezen we op de ZIN-website: 'Dit wordt ook wel voorwaardelijke toelating genoemd. Deze regeling staat in art. 2.2 van de Regeling zorgverzekering. In zo’n situatie kan de minister voor Medische Zorg besluiten om zorg tijdelijk toe te laten tot het basispakket met als voorwaarde dat er wetenschappelijk onderzoek naar de effectiviteit van die zorg gedaan wordt. Normaal gesproken wordt zo’n onderzoek gedaan met een kleine groep patiënten en komt de zorg pas later breder beschikbaar als de zorg bewezen effectief is. In het geval van COVID-19 is de zorg direct voor alle Nederlanders beschikbaar gemaakt.'

Maar, daar zitten volgens de regeling wel voorwaarden aan verbonden: (1) Wie deze herstelzorg vergoed wil krijgen, moet verplicht meewerken aan een onderzoek. Wie weigert, moet de hulp uit eigen zak betalen. (2) Daarnaast moeten ex-COVID-19-patiënten binnen vier maanden starten met hun behandeling, anders hebben ze ook geen recht op vergoede herstelzorg. (3) Stoppen met deelname aan het onderzoek kan op elk moment. De paramedische herstelzorg wordt vanaf dat moment dan niet meer vergoed.

Vreemde voorwaarden

Vreemde voorwaarden voor het bieden van herstelzorg waarvan de regering vindt dat die gewoon (vanuit de basisverzekering) voor iedereen met Long-COVID vergoed moet worden. Bewezen effectief of niet. 

Waarom verzin je zoiets gekunsteld? Waarom zou je patiënten verplichten om deel te nemen aan zo’n onderzoek? Waarom geldt de termijn van vier maanden wetende dat ‘Long-COVID’ vaak pas na maanden door dokters wordt vastgesteld? Ook vreemd, als je weigert krijg je geen herstelzorg, maar wordt ook de ergotherapie niet vergoed terwijl dat in de bestaande basisverzekering zit.

Daarnaast zeggen brancheverenigingen en zorgprofessionals: 'Wij vinden het ethisch niet verantwoord dat cliënten noodzakelijke zorg wordt onthouden louter en alleen omdat zij niet mee willen doen aan het onderzoek.' 

Bureaucratie wint het van gezond verstand

Enfin, kijk de tv-uitzending van Radar nog maar eens na. Kijk zeker ook naar de ZIN-functionaris die meerdere keren probeert uit te leggen waarom deze herstelzorg niet gewoon vergoed wordt, waarom het  via zo’n onderzoeksopzet moet lopen en waarom mensen alleen in aanmerking komen voor vergoede herstelzorg als ze verplicht meedoen aan het onderzoek. De argumentatie kwam in het kort neer op: dat staat in artikel 2.2. van de Regeling zorgverzekering.

Pijnlijk voorbeeld van de weg kwijt raken in zorgbureaucratie. Goed bedoeld, maar men verliest het doel (bieden van herstelzorg aan iedereen met Long-COVID) uit het oog door het vasthouden aan bureaucratische regels (zit niet in de basisverzekering, kan alleen via onderzoek, etc.). 

PS: Kosten IN en AAN de zorg

Zorginstituut Nederland is een van de organisaties waarover het boek Heilige zorghuisjes gaat. De wereld rondom de mensen IN de zorg waar ook erg veel zorggeld AAN wordt besteed.