zaterdag 30 september 2017

Stimulering innovatie is zwart gat

Overheden hebben geen idee of het geld aan innovatie en ondernemerschap goed besteed wordt. Overheden beschouwen ondernemerschaps- en innovatiebeleid als een van de speerpunten om in een globaliserende wereld concurrerend te blijven. Uit Brits onderzoek blijkt echter dat veel stimulering van innovatie 'op hoop van zegen' gaat.


Stimulering innovatie is zwart gat

Overheden hebben geen idee of het geld aan innovatie en ondernemerschap goed besteed wordt. Europese landen geven jaarlijks maar liefst € 152 miljard uit om ondernemingen te verleiden sneller te groeien en te vernieuwen. Maar beleidsmakers hebben geen flauw idee of dit geld tot resultaten leidt. Dat blijkt uit Brits onderzoek waarvan de resultaten in 2017 bekend werden gemaakt. Dit Britse onderzoek laat zien dat slechts 0,6% van de steunprogramma's nieuwe banen oplevert.

De onderzoekers van het Britse consortium What Works Centre for Local Economic Growth analyseerden alle evaluaties uit ontwikkelde landen tot nu toe, 14.740 in totaal. Daar zaten mentorprogramma's voor start-ups bij, maar ook goedkope leenfaciliteiten voor mkb-bedrijven die nieuwe producten of diensten ontwikkelen. Wat blijkt? Slechts 2,4% van alle evaluaties levert betrouwbare conclusies op.

Beleid is gebaseerd op aannames, niet op bewijs

‘Politici lanceren vaak nieuw beleid en hopen dat het resultaten oplevert. Maar de realiteit is dat ze het niet weten', concludeert Albert Bravo-Biosca, directeur van Innovation Growth Lab, een Britse organisatie die de feiten over innovatiebeleid boven tafel wil krijgen. 'Het meeste innovatiebeleid is gebaseerd op aannames en niet op bewijs. Daar moet verandering in komen. Hoe weten we anders of we goed bezig zijn?'  In het Verenigd Koninkrijk kan een start-up kiezen uit 206 kweekvijvers ('incubators') die klaar staan om de start-up op weg te helpen en 163 groeigrogramma's ('accelerators'). Of deze programma's start-ups daadwerkelijk helpen om sneller te groeien, is onbekend, zegt Chris Haley van de Britse denktank Nesta.

Uitkomsten niet verrassend

De uitkomsten verbazen innovatieonderzoeker Bas Straathof van ons eigen Centraal Planbureau niet, zo lezen we op FD.nl. 'Betrouwbare studies naar het effect van innovatiebeleid zijn heel zeldzaam. Ook in Nederland.' Ook in Nederland komen goede experimenten amper van de grond, constateert diezelfde Straathof. 'Experimenten met zieke mensen zijn maatschappelijk geaccepteerd, maar experimenten met bedrijven en subsidies zijn lastig.' Volgens hem associëren beleidsmakers experimenten vaak met gedoe. 'Bovendien kan de conclusie zijn dat beleid niet werkt. Dat vinden ambtenaren vaak geen goed nieuws.'

Volgens Dries Faems, hoogleraar Innovatie en Organisatie aan de Rijksuniversiteit Groningen, moeten overheden terug naar de basis. 'Het innovatiebeleid in Europa, maar ook op nationaal niveau, is op hol geslagen. Iedereen is bezig met subsidies, incubators en innovatievouchers. Daar zijn enorm bureaucratische kosten aan verbonden. Wat zijn nu echt de kernproblemen voor ondernemers? Dat heeft niets met innovatievouchers te maken.' Hoogleraar Faems benadrukt dat het zo goed als onmogelijk is om de impact van innovatiebeleid goed in kaart te brengen. 'Als de overheid gelooft dat innovatie belangrijk is en ziet dat er problemen zijn, dan moeten we accepteren dat we niet weten wat de investeringen precies opleveren.'

De pessimistische signalen over de effectiviteit van stimuleringsbeleid komen op een gevoelig moment. Overheden beschouwen ondernemerschaps- en innovatiebeleid als een van de speerpunten om in een globaliserende wereld concurrerend te blijven. 

Kortom, overheden hebben geen idee of het geld aan innovatie en ondernemerschap goed besteed wordt. Of anders gezegd: veel stimulering van innovatie gaat 'op hoop van zegen'.

Artikel: 'Overheden hebben geen idee of het geld aan innovatie en ondernemerschap goed besteed wordt', DF.nl, 2017.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten